De tuin oogt dor, de terrasplanten hebben hun beste tijd gehad en toch is dit precies het moment waarop je de mooiste lente van de laatste jaren voorbereidt. Bloembollen planten voelt een beetje als vooruitbetalen: je stopt nu iets in de grond dat pas in maart of april iets teruggeeft. Wie dat weekend overslaat, kijkt in het voorjaar naar een lege border terwijl de buren tulpen en narcissen hebben.
Wanneer plant je welke bloembol
Voorjaarsbloeiers gaan de grond in tussen september en december, zolang de bodem niet bevroren is. Het beste venster ligt tussen half oktober en eind november: de lucht is dan nog aangenaam, maar de grond is voldoende afgekoeld om de bol een winterrust te geven. Voor tulpen geldt een uitzondering die veel mensen niet weten: plant die pas in november of zelfs begin december. Een koude bodem remt tulpenvuur, een schimmelziekte die tulpen makkelijk te pakken krijgt als ze te vroeg in warme grond staan. Narcissen, krokussen en sneeuwklokjes mogen juist eerder de grond in, het liefst zodra de temperatuur begint te zakken.
Twijfel je nog over de rest van de tuin? lees ook wanneer je de tuin winterklaar maakt, want bollen planten combineer je makkelijk met dat najaarsonderhoud.
Diepte en richting bepalen of ze straks bloeien
De meest gemaakte fout is te ondiep planten. Vuistregel: de bol moet ongeveer drie keer zo diep de grond in als hij hoog is. Een narcissenbol van vijf centimeter gaat dus zo'n vijftien centimeter diep. Te ondiep en de bol droogt uit of vriest kapot, te diep en hij komt in het voorjaar te laat of helemaal niet boven.
Let ook op de richting. De punt wijst naar boven, de platte kant met de wortelaanzet naar beneden. Leg de bol in het plantgat neer in plaats van hem de grond in te duwen, dat beschadigt de wortelschijf. Houd tussen de bollen een afstand aan van ongeveer twee keer de breedte van de bol, zo'n vijf tot acht centimeter, dan krijgen ze ruimte om zich uit te breiden.
Grond en plek: dit maakt het verschil
Bloembollen groeien bijna overal, met één harde voorwaarde: de grond mag niet te lang nat blijven staan. In natte, slecht doorlatende grond rotten ze binnen een paar weken weg. Werk bij zware kleigrond wat zand of compost door de bovenste laag, dat verbetert de afwatering aanzienlijk. Kies verder een plek in de zon of halfschaduw, want de meeste voorjaarsbloeiers hebben licht nodig zodra ze boven de grond komen.
Wie een border vult, doet er goed aan de bollen niet in nette rijen te zetten. Gooi een handvol bollen los in de border en plant ze precies waar ze neervallen. Dat geeft in het voorjaar een natuurlijker beeld dan de strakke stroken die je in veel tuinen ziet. Een bloembol is eigenlijk niets anders dan een opgeslagen voedselvoorraad voor de plant, een ondergrondse uitgroeisel die alles wat nodig is voor de bloei al in zich draagt voordat er ook maar één wortel is gevormd.
Een bollenlasagne voor op je terras
Geen border, maar wel een terras of balkon? Dan werkt een bollenlasagne net zo goed. Je stapelt verschillende soorten bollen in laagjes in een diepe pot: de laatbloeiers, zoals tulpen, onderin, daarboven narcissen, en bovenin de vroege krokussen. Zo bloeit dezelfde pot maanden na elkaar in plaats van één keer kort. Zorg voor een pot met een drainagegat en leg onderin een laag potscherven of hydrokorrels, anders blijft het water in de pot staan en rotten de onderste bollen alsnog weg.
Heb je nog geen geschikte pot staan? in ons artikel over de juiste tuinbak lees je waar je op moet letten qua materiaal en formaat. En wil je het terras ook de rest van het najaar nog kleur geven terwijl de bollen ondergronds hun werk doen, kijk dan naar deze bakplanten die tot in november blijven bloeien.
Verwilderende bollen die je maar één keer plant
Niet elke bol hoeft jaarlijks terug te komen in je tuinlijstje. Soorten als boshyacint, blauwe druifjes en sneeuwklokjes verwilderen: ze blijven na de bloei gewoon in de grond zitten en vermeerderen zichzelf ieder jaar. Je plant ze dus één keer en krijgt er de jaren daarna steeds meer van terug, zonder dat je iets hoeft te doen. Voor wie niet elk jaar opnieuw wil nadenken over de border is dat de makkelijkste route naar een tuin die zichzelf in het voorjaar vult.
Er zit ook een praktisch voordeel aan vroege bloeiers dat verder gaat dan alleen kleur. De eerste hommels en bijen komen al in februari en maart uit hun winterrust, en juist dan is er nog nauwelijks voedsel te vinden. Krokussen en sneeuwklokjes horen tot de eerste nectarbronnen van het jaar, dus een border vol vroege bollen is meteen ook een stukje insectenhulp.
Dit is het enige excuus dat nu niet meer geldt
Bloembollen planten kost een middag, misschien twee als je meerdere borders of potten vult. Wat je ervoor terugkrijgt, is een tuin die er in maart al kleurrijk bijligt terwijl de rest van de straat nog naar bruin gras kijkt. Wacht je tot het echt koud wordt, dan mis je het beste plantvenster en moet je genoegen nemen met minder keuze in het tuincentrum. Pak dit weekend een zak bollen, een schepje en een halfuurtje, de rest doet de winter voor je.
